آموزشی والدین

چگونه بهره هیجانی فرزندان را افزایش دهیم؟

احساسات مختلف
نوشته شده توسط پدرام کاشانی

قبل از هر چیز والدین خود باید درباره احساسات و هیجانات اطلاعات بیشتر و ملموس تری پیدا کنند. توصیه می‌شود در جلسات گروهی درباره انواع هیجانات مثل شادی و غم، عشق و تنفر، ترس و شجاعت و … صحبت‌های سازنده و اکتشافی داشته باشید.

برای بچه‌های خیلی کوچک کمک کنید تا لغات و عباراتی که در برگیرنده هیجانات و احساسات می‌باشد را بیاموزند. والدین هم بهتر است احساسات خود را بیان کنند، مثال: ”احساس بی قراری می کنم“ ، ”احساس ناامیدی می کنم“ ،” احساس شادی می کنم“.

احساسات آنان را نام گذاری کنید: ” به نظر می رسد ناامید شده‌ای! “

احساسات و هیجانات دیگران را نام گذاری کنید (در خیابان، تلویزیون و کتاب‌های داستان) : ”مثل اینکه آن خانم در فیلم احساس حسادت می‌کند“.

از بچه‌ها بخواهید احساسات خود را نقاشی کنند: ”می تونی خشم خودت را نقاشی کنی؟“ یا ”وقتی خیلی می‌ترسی قیافه‌ات چه شکلی میشه؟ آن را برایم نقاشی کن!“

محیط و فضایی سرشار از احساس امنیت خاطر و حمایت فراهم سازید: برای احساسات ارزش قایل شده و آن‌ها را مورد شناسایی قرار دهید. درباره احساسات به راحتی صحبت کنید. از داد زدن و رفتارهای خشن برای سرکوب احساسات منفی بچه‌ها اجتناب کنید. صداقت هیجانی را از طریق عشق بدون قید و شرط تشویق کنید.

وقتی بچه‌ها بزرگتر می‌شوند برایشان توضیح دهید که مثلا چرا خشم معمولا یک احساس ثانویه است (قبل از خشم یک احساس دیگر وجود دارد: وقتی با کارنامه نه چندان خوب فرزندمان روبرو می‌شویم، اول احساس ناامیدی می‌کنیم، سپس عصبانی می‌شویم، یا وقتی یک ماشین با سرعت جلوی اتومبیل ما می‌پیچد، اول می‌ترسیم بعد عصبانی می‌شویم و به او ناسزا می‌گوییم). یا توضیح دهید که هیجانات منفی ما از جمع شدن نیازهای هیجانی برآورده نشده بوجود می‌آید. همچنین درباره جنبه‌های مثبت هیجانات ظاهراٌ منفی مثل خشم، گفتگو کنید.

بجای نام گذاری بر روی فرزندان با صفات گوناگون (دست و پا چلفتی، دیوانه، ترسو…) احساسات آنان را نام گذاری کنید (الآن احساس خجالت می‌کنی، مثل اینکه خشمگین هستی، به نظر میرسه کمی احساس ترس می‌کنی..

برای اینکه فرزندان خود را بهتر بشناسید، دستور دادن، تنبیه، قضاوت، سخنرانی، نصیحت و تهدید کارساز نیست، بلکه گوش دادن به آنان و دقیق شدن به زبان بدن (حالات و حرکات اعضای بدن و صورت) می‌تواند در این راه مؤثر باشد.

والدین، خود، مهم‌ترین الگوی رفتاری و هیجانی فرزندان هستند، اگر تصور می‌کنید از نظر احساسی و هیجانی احتیاج به کمک و تقویت بیشتر دارید، حتما از دوستان با تجربه و یا روانشناس و مشاور بهره بگیرد.

به یاد داشته باشید که بزه و جرم و جنایت از احساس ضعف، احساس ناکامی، احساس تحت کنترل بودن و احساس مغبون شدن بوجود می آید. اسلحه و چاقو، آتش و سنگ و یا مواد مخدر، جانشین احساس محترم بودن می‌گردد. بچه‌هایی که مورد احترام قرار می‌گیرند نیازی به اسلحه و چاقو برای قدرتمند شدن و یا سیگار برای احساس بزرگی ندارند.

دیدگاه خود را بیان کنید